Blog

Zoeken

facebook_page_plugin

|
06 570 33 128

In Writer’s Digest pleit dr. Craig Wynne tegen de stereotypering van vrijgezelle vrouwelijke personages. Ze worden volgens Wynne nog regelmatig neergezet als eenzame vrouw die met een dozijn katten woont of als ‘gebroken’. Zo zijn personages bijvoorbeeld workaholic, egoïstisch of promiscue, en worden ze door het resultaat van een romantisch subplot opeens een beter mens. Dergelijke negatieve stereotyperingen kunnen volgens Wynne schadelijk zijn.

Wat is stereotypering?
Stereotypering, zo stelt schrijver Nancy Kress, refereert naar een karakteristiek of een set karakteristieken waarmee een groep mensen wijdverspreid geïdentificeerd wordt. Denk aan het beeld dat Wynne schetst van de vrijgezelle vrouw met een overdaad aan katten, maar ook, zoals in de voorbeelden van Kress, de Hells Angel die alleen maar zinloos geweld pleegt, de domme blonde vrouw of Italianen die lid zijn van de maffia. Mensen worden op deze manier volgens Kress gepresenteerd als simplistisch, wat indruist tegen onze complexe menselijke natuur.

Wat is het effect van stereotypering?
Dergelijke stereotyperingen zijn schadelijk, zo stelt Wynne, omdat veel mensen opgroeien met fictie. In het geval van de stereotypering van vrijgezellen kunnen mensen het idee krijgen dat hun romantische relaties net zo moeten zijn zoals in fictie wordt geportretteerd. Zo kan volgens Wynne het denkbeeld ontstaan dat zij niet compleet zijn als zij geen relatie hebben, waardoor ze bijvoorbeeld in een relatie kunnen blijven die schadelijk is.

Tips om stereotypering te vermijden
Vier tips van Craig Wynne om de representatie van ‘singlehood’ realistischer te maken:

  • Laat niet alle hoofdpersonen trouwen.
    Volgens Wynne was trouwen vijftig jaar geleden nog zeer gebruikelijk, maar trouwen mensen tegenwoordig later of gewoonweg helemaal niet. Maak trouwen dus niet de standaard.  
  • Laat niet alle personages in je verhaal een koppel worden.
    Niet iedereen wordt een beter persoon door een relatie. Laat zien dat er geen romantisch wederhelft nodig is om compleet te zijn.
  • Een romantisch subplot hoeft niet per se goed uit te pakken.
    Een romantische relatie mag best ontsporen. Het is zelfs ‘truer to life’ als dit gebeurt en als personages er sterker uitkomen.
  • Laat een romantische relatie in het verhaal achterwege.
    Als twee personages elkaar ontmoeten, laat het dan platonisch zijn. Geef je vrijgezelle personage een leefstijl dat gelijkwaardig is aan die van personages in romantische relaties. Laat zien dat zij door middel van hobby’s, werk en andere betekenisvolle relaties (niet alleen daten en seksueel gerelateerd) veel uit het leven halen.

De tips van Wynne zijn specifiek toegespitst op het vrijgezelle personage. Nancy Kress geeft nog een aantal algemene tips waarmee je als schrijver stereotypering an sich kunt voorkomen:

  • Versterk de veelgebruikte stereotypes.
    Kress neemt als voorbeeld het voorspelbare en veelgebruikte stereotype van het arme, onderdrukte kind dat geëxploiteerd wordt door de maatschappij, maar desondanks erg slim en een heuse goedzak is. Door karakteristieken toe te voegen die mensen niet verwachten, zoals arrogantie, egoïsme en het lijden aan paniekaanvallen, creëer je een personage dat boven het stereotype uitstijgt. 
  • Doe het compleet tegenovergestelde van het stereotype beeld.
    Creëer personages die mensen niet verwachten, zoals een moordenaar die zijn pas weesgeworden nichtje opvoedt, of een succesvolle effectenmakelaar van middelbare leeftijd die non wordt. Laat andere personages ook met verbazing op deze contradicties reageren en nadenken, zodat de lezer weet dat er bewust met stereotypebeelden wordt gebroken en dat het geen fout van de schrijver is.

 
De pedagogische taak van de schrijver
Wat deze twee schrijvers duidelijk maken, is dat we als schrijver niet alleen de taak hebben om onze lezers te boeien met onze verhalen, maar dat we, hoewel ‘verborgen’, ook een pedagogische taak hebben. Dit brengt nogal een verantwoordelijkheid met zich mee, maar zoals ik Wynne al eerder in deze blog parafraseerde, groeien mensen op met ideeën over romantische relaties zoals zij deze voorgeschoteld hebben gekregen vanuit fictie. Media, dus niet alleen boeken, maar ook films, series en andere (kunst)vormen, hebben invloed op de ontvanger. Daarom sluit ik deze blog graag af met een parafrase van Jenny Kidd, docent Journalistiek, Media en Culturele Studies aan de Cardiff University, om je aan het denken te zetten over deze pedagogische taak:

Via soapseries op televisie, nieuwsartikelen, films, tentoonstellingen, muziek, tijdschriften, kunst en boeken, vormen wij ons begrip van de wereld. Ons beeld van anderen wordt daarmee deels gevormd door de media die wij tot ons krijgen (3).

 

Gebruikte bronnen: