‘Deze scène kan levendiger,’ geef ik weleens als commentaar. Of: ‘Je vertelt te veel, schrijf in scènes.’ Mijn doel is om de schrijver te bewegen krachtige, sterke scènes te maken die lezers bijblijven. Alleen zó gaat het verhaal leven. Vooral beginnende schrijvers vragen mij dan: ‘Hoe schrijf ik dan zo'n scène?’ Dat is natuurlijk een heel goede vraag. Laat ik in dit blog beginnen bij het begin: wat is een scène eigenlijk?
Ten eerste is het belangrijk te weten dat een scène niet op zichzelf staat. Het is geen afzonderlijk iets, maar een samenspel van verschillende elementen. Jordan Rosenfeld, auteur en schrijfdocent, definieert in haar boek Make a scene een scène als volgt:
“Scenes are capsules in which compelling characters undertake significant actions in a vivid and memorable way that allows the events to feel as though they are happening in real time. When strung together, individual scenes add up to build plots and storylines.”
Hoewel de kern van een scène dus eigenlijk om actie gaat: gebeurtenissen en gedragingen van mensen die zich nu afspelen, voor de ogen van de lezer, behelst een goede scène dus veel meer dan dat. Vooral als het gaat om dramatiek en spanning, bevat een goede scène volgens Rosenfeld acht belangrijke elementen.
Een scène in een boek vertoont grote overeenkomsten met een scène in een film of serie.
Acht belangrijke elementen van een goede scène:
- Een scène bevat personages die complex en gelaagd zijn en die doorheen het verhaal een verandering ondergaan.
- Een scène is geschreven vanuit een perspectief.
- Een scène bevat gedenkwaardige en belangrijke actie die zich ontvouwt alsof deze realtime (live) plaatsvindt.
- Wanneer passend bevat een scène een betekenisvolle en onthullende dialoog.
- Een scène bevat nieuwe plotinformatie die je verhaal vooruitbrengt en verdieping aanbrengt in je personages.
- Een scène bevat conflict en drama dat je personages uitdagen en uiteindelijk hun persoonlijkheid onthullen.
- Een scène bevat een rijke fysieke setting (locatie) die alle zintuigen oproept en de lezer in staat stelt om de wereld die jij hebt gecreëerd te zien en te betreden.
- Wees spaarzaam met narratieve samenvattingen en expositie (je beperkt het ‘vertellen’ dus tot een minimum).
Met een scène wil je het beeld zo helder en levendig mogelijk overbrengen naar je lezer, met genoeg gedetailleerde en specifieke informatie. Bijna alsof je een intense droom hebt gehad. Je wilt je lezer dan ook de mogelijkheid geven deze droom net zo intensief te beleven als jij dat hebt gedaan. Dat is je taak als schrijver: om je publiek te vermaken en informeren. Zeker door de concurrentie van televisie en film is het voor schrijvers belangrijker dan ooit dat lezers blijven lezen. En scènes zijn daarvoor een krachtig, dramatisch hulpmiddel.
In mijn volgende blogs ga ik verder in op de acht elementen van scènes. Wil je oefenen met scènes en meer voorbeelden? Kom dan naar de workshops Verhalen schrijven voor beginners op 6 en 20 juni in Alkmaar.